فصل 4 [ بيع كالى به كالى ] بيع كالى به كالى عبارت است از بيع دين به دين كه زمان هر دو مؤخر باشد ، و اين قسم از بيع در شريعت مطهره محرّم و باطل است ، و صيغهء اين بيع آن است كه بايع مىگويد : « بعتك ديني الفلاني بدينك الفلاني » يا مىگويد : « بعتك ديني الفلاني بعشرة دراهم مؤجّلة إلى شهر » ، و مشترى مىگويد : « قبلت » . و از قبيل بيع كالى به كالى است در عدم صحّت بيع چيزى كه سلف در آن جايز است به دينى كه بر ذمّهء بايع است با وصف دين بودن يا به عكس اين على الاصح ، مثل اينكه مشترى بگويد : « أسلفتك العشرة الّتي في ذمّتك في تغار حنطة معلومة مؤجّلا إلى شهرين مسلّما في موضع كذا » ، و بايع بگويد : « قبلت » ، يا اينكه بايع بگويد : « بعتك تغار حنطة موصوفة بالعشرة الّتي في ذمّتي مؤجّلة إلى شهرين مسلمة في موضع كذا » ، و مشترى بگويد : « قبلت » . پس اگر احتياج شود به مثل اين بيع به اين قسم ننمايند ، بلكه بخرد مشترى تغار گندم را به عشره مضمونه بدون تقييد آن به بودن دين ، و بعد از اجراء صيغه و ثبوت عشره در ذمّه مشترى قبل از تفرّق احتساب يا